DZIENNIKARSTWO
FILOLOGIA POLSKA


Na skróty





Nowości wydawnicze






  














Dr hab. prof. UR Marek Nalepa

Stanowisko

dr hab. prof. UR

Miejsce pracy

Instytut Filologii Polskiej
Zakład Literatury Staropolskiej i Polskiego Oświecenia, pok. nr 121
ul. Rejtana 16C,  35-959 Rzeszów
tel. (17) 872 12 31

Wykształcenie

  • mgr filologii polskiej (Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Rzeszowie, 1992),
  • dr nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa (Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Rzeszowie, 1998),
  • dr habilitowany nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa (Uniwersytet Jagielloński, 2004).

Aktualne zainteresowania naukowe

  • Oświecenie i jezuici
  • Podróżopisarstwo oświeceniowe
  • Niepublikowana twórczość Hugona Kołłątaja i Józefa Morelowskiego
  • Oświeceniowe ogrody literackie

Prowadzone zajęcia dydaktyczne

  • historia literatury polskiej (epoki staropolskie i oświecenie) – wykłady, ćwiczenia,
  • arcydzieła literatury europejskiej do 1822 – wykłady,
  • podstawy edytorstwa – wykłady,
  • kultura mniejszości narodowych i etnicznych – wykłady,
  • seminarium magisterskie,
  • kolokwium literaturoznawcze (studia III st.).


Problematyka seminariów magisterskich

  • Edytorstwo: przygotowanie filologiczne (ew. także historycznoliterackie) materiałów rękopiśmiennych (korespondencji, pamiętników, utworów literackich, sylw – archiwalnych, bibliotecznych, rodzinnych etc.), przygotowanie krytyczne utworów XVIII i XIX wieku, poetyka wierszy nagrobkowych ze wskazaniem obszaru badawczego.
  • Historia literatury: kategoria tragizmu i jej literackie aspekty, zdrada i zdrajcy, liryka religijna (najpiękniejsze modlitwy i cykle modlitewne, bluźnierstwo religijne, milczenie i modlitwa, obszary spotkań międzykulturowych, konwersje, grzech i jego literackie amplifikacje etc.), estetyka melancholii, estetyka ruin, Szkocja i Szkoci w literaturze polskiej, ojcowie i synowie w literaturze polskiej, matki i synowie w literaturze polskiej, literackie echa kampanii moskiewskiej 1812, najważniejsze motywy i wątki w poezji lat 1793-1806 (więzień, pielgrzym, wygnaniec, bezdomność, rozpacz, nadzieja, samobójstwo, naród, państwo, misja etc.), literatura okolicznościowa.
  • Zawartość literacka polskojęzycznych czasopism doby porozbiorowej: piśmiennictwo artystyczne – poezja, proza, dramat; dokumenty świadomości estetyczno-literackiej – krytyka literacka, recenzje teatralne, listy polemiczne; ogłoszenia wydawnicze i księgarskie; reklama piśmiennictwa w prasie („Pamiętnik Warszawski”, „Astrea”, „Tygodnik Polski i Zagraniczny”, „Tygodnik Polski”, „Wanda”, „Momus”, „Gazeta Literacka Wileńska”, „Tygodnik Wileński”, „Dziennik Wileński”, „Wiadomości Brukowe”).
  • Literatura polska a mniejszości narodowe i grupy etniczne: Podkarpacie w literaturze polskiej, literatura polskich Żydów – polscy Żydzi w literaturze, literatura a mitologie pogańskie i narodowe, obrzędy przejścia w literaturze ludowej, heterodoksje żydowskie w literaturze polskiej.

Publikacje zwarte

   1. Monografie naukowe

  • Żałobny orszak poetów, Wydawnictwo WSP, Rzeszów 2001, 218 s.
  • Takie życie dziś nasze, gdy Polska ustaje...” Pisarze stanisławowscy a upadek Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2002, Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, seria humanistyczna, 459 s.
  • Rozpacz i próby jej przezwyciężenia w poezji porozbiorowej (1793–1806), Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2003, 423 s.
  • Między żarliwością a zdradą. Studia i szkice o literaturze późnego polskiego oświecenia, Wydawnictwo Naukowe Collegium Columbinum, Kraków 2010, 458 s.
  • „Płyną godziny pomiędzy nadzieją i bojaźnią czułą”. Polityczne i egzystencjalne rany Polaków epoki porozbiorowej. Studia i szkice, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2010, 300 s. 
  • [z W. Setlakiem], Syn bogini: Wincenty „Witek” Różański, Wydawnictwo EDYTORIAL, wydanie pierwsze, Poznań 2015, wydanie drugie, Rzeszów 2016, 163 s.

   2. Redagowane monografie naukowe

  • [współred.] Poezja okolicznościowa w Polsce w latach 1730–1830. W kręgu spraw publicznych i narodowych, Wydawnictwo UR, Rzeszów 2014, 508 s.
  • [współred.] Poezja okolicznościowa w Polsce w latach 1730–1830. W kręgu spraw prywatnych i środowiskowych, Wydawnictwo UR, Rzeszów 2014, 356 s.
  • [współred.] Staropolskie i oświeceniowe tematy i preteksty, Wydawnictwo UR, Rzeszów 2016, 350 s.

   3. Prace edytorskie

  • [z P. Żbikowskim] Koźmian Kajetan, Ziemiaństwo polskie. Rękopiśmienna wersja poematu w pięciu pieśniach, Wydawnictwo Naukowe Collegium Columbinum, Kraków 2000, 411 s.
  • Hugo Kołłątaj, Nad snami, czyli nad marzeniami nocnymi moje uwagi, w Jozefstadzie, dnia 8 i 9 sierpnia 1796, Wydawnictwo Naukowe Collegium Columbinum, Kraków 2007, 62 s.
  • Między rozpaczą i nadzieją. Antologia poezji porozbiorowej lat 1793–1806, wprowadzenie P. Żbikowski, Wydawnictwo Naukowe Collegium Columbinum, Kraków 2006, 453 s.
  • [z G. Trościńskim] Józef Morelowski, Prawidła wierszopiskie i kaznodziejskie, Wydawnictwo Naukowe Collegium Columbinum, Kraków 2013, 145 s.
  • [z G. Ostaszem] Mieczysław Marcinkowski, Wbrew losowi. Z partyzantki i tułaczki 1939–1945, IPN Oddział w Rzeszowie, Uniwersytet Rzeszowski, Politechnika Rzeszowska, Rzeszów 2014, 375 s.

   4. Inne

[z J. Długosz i E. Orzech], Materiały do pracy z tekstem literackim w klasie IV, Agencja Wydawnicza „Fraza”, Rzeszów 1994, 319 s.

Współorganizowanie konferencji naukowych

  • Ogólnopolska konferencja Od Oświecenia do Romantyzmu. O sytuacji w literaturze polskiej lat 1793–1830, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Rzeszowie, Rzeszów 16–18 listopada 1998.
  • Ogólnopolska konferencja Poezja okolicznościowa lat 1730–1830 w Polsce, Uniwersytet Rzeszowski, Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska Przemyślu, Rzeszów – Przemyśl, 24–26 kwietnia 2012.
  • Ogólnopolska konferencja Stanisław Orzechowski – pisarz polityczny. W pięćsetlecie urodzin, Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Przemyślu, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Rzeszowski, Przemyśl – Żurawica, 17–18 października 2013.
  • Międzynarodowa konferencja Rozmyślanie przemyskie” – świadectwo kultury literackiej i religijnej średniowiecza z perspektywy wieków, Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska w Przemyślu, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytet Rzeszowski, Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franki, Przemyśl – Krasiczyn, 12–14 czerwca 2014.

Członkostwo w organizacjach naukowych, towarzystwach, radach, komitetach itp.

  • Towarzystwo Naukowe w Rzeszowie (od 2000)
  • Międzynarodowe Towarzystwo Badań nad Wiekiem Osiemnastym (od 1996, członek-założyciel)
  • Łódzkie Towarzystwo Naukowe (od 2015)
  • Rada Naukowa Serii „Czarny Romantyzm” (od 2012)
  • Rada Naukowa Zeszytów Naukowych Uniwersytetu Zielonogórskiego (od 2013)

Wypromowane doktoraty

  • Dorota Stanisławczyk, Twórczość dramatyczna Adama Kazimierza Czartoryskiego, Wydział Filologiczny Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2011, publikacja: Twórczość dramatyczna Adama Kazimierza Czartoryskiego, Wydawnictwo Naukowe Collegium Columbinum, Kraków 2013.
  • Agnieszka Gocal, Kazanie księdza Konrada Kawalewskiego na tle późnooświeceniowego piśmiennictwa dydaktycznego, Wydział Filologiczny Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2013, publikacja: Twórczość kaznodziejska przemyskiego franciszkanina Konrada Kawalewskiego (1758–1832), Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Przemyślu, Przemyśl 2016.

Doktoranci

  • mgr Tomasz Kasza
  • mgr Bogumiła Kopeć
  • mgr Wiesław Setlak
  • mgr Krzysztof Socha
  • mgr Monika Zagórska

Nagrody i wyróżnienia

  • Nagroda Drugiego Stopnia Rektora WSP w Rzeszowie – 1998
  • Nagroda w postępowaniu konkursowym na najlepsze Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej za rok 2002 (książka „Takie życie dziś nasze, gdy Polska ustaje...” Pisarze stanisławowscy a upadek Rzeczypospolitej)
  • Książka Rozpacz i próby jej przezwyciężenia w poezji porozbiorowej (1793–1806) nominowana do nagrody na Targach Książki Akademickiej ATENA w Warszawie – 2004
  • Nagroda Główna dla monografia Rozpacz i próby jej przezwyciężenia w poezji porozbiorowej (1793–1806) w konkursie organizowanym przez Bibliotekę Śląską  na najlepszą książkę pod względem edytorskim w kategorii prac naukowych – 2004
  • Nagroda Drugiego Stopnia Rektora Uniwersytetu Rzeszowskiego – 2005
  • Brązowy Krzyż Zasługi – 2007
  • Medal Dziesięciolecia PWSW w Przemyślu za osiągnięcia dydaktyczne – 2011
  • Stypendium Marszałka Województwa Wielkopolskiego – 2015.
  • Książka Syn bogini: Wincenty „Witek” Różański nominowana do Nagrody im. Józefa Łukaszewicza w konkursie na najlepsze Posnaniana 2015.
  • Złota Książka im. Wincentego Różańskiego (za Syn bogini: Wincenty „Witek” Różański) – 2016.

Zainteresowania prywatne

polska i rusińska architektura drewniana, Szkocja, rośliny ogrodowe